ਅਸੀਂ ਆਵਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਦਾ ਜੰਗ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਤੇਗ਼ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਤੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਹਿ ਦੋ ਜਾਕੇ ਤੇਗਾਂ ਨੂੰ, ਅਸੀਂ ਅਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਹਾਂ ਕਹਿ ਦੋ ਜਾਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ।
––ਸ਼ਾਇਰ-ਮੀਲਾਦ ਇ਼ਰਫ਼ਾਨਪੁਰ(ਸ਼ੀਰਾਜ਼-ਈਰਾਨ)
ਬਾ ਦਨਸ਼ਮਨਿ-ਖ਼ੀਸ਼ੀਮ ਸ਼ਬੋ-ਰੂਜ਼ ਬਿ-ਜੰਗ।
ਊ ਬਾ ਦਮਿ-ਤੀਗ਼ ਆਮਦਿਹ ਮਾ ਬਾ ਦਿਲਿ-ਤੰਗ।।
ਮਾ ਰੂਦਿ-ਮੁਦਾਮੀਮ ਬਿਗੂਈਦ ਬਿ-ਤੀਗ਼।
ਮਾ ਸ਼ੀਸਿਹ-ਯੇ-ਅ਼ਤਰੀਮ ਬਿਗੂਈਦ ਬਿ-ਸੰਗ।।
ਬੂਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਉਸ ਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਨਾ ਵਸੇ,
ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਸੀ ਚਾਰਾ ਦੁਜ਼ਦੀਦੇ ਦਿਲ-ਖੰਡਰ ਦਾ।
- ਵਾਧੂ
بوہا کُھلّہیا اس خانے دا جتھے کوئی نہ وسے
ہنز کی ہوسی چارہ دزدیدے دل کھندر دا
-وادھو
ਸ਼ਵਦਕੁਰਬਾਨਿਖ਼ਾਕੇਰਾਹਿਸੰਗਤ। ਦਿਲੇਗੋਯਾਹਮੀਂਰਾਆਰਜ਼ੂਕਰਦ੍।।
ਭਾਈ ਨੰਦਲਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੰਦਲਾਲ ਸੰਗਤ ਦੀ ਰਾਹ ਦੀ ਧੂੜ੍ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਬਸ ਨੰਦਲਾਲ ਦਾ ਇਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਚਾਅ ਹੈ।
CharhdiKala-High Spirit
Bhai Nandlal's poetry is exceptionally optimistic and religious in tone but has universal appeal like that of Maulana's. As I have read Goya, I find Goya's poetry quite optimistic or I would say his poetry has CharhdiKala-high spirit. One can not find even a single phrase in his poems which can state that his poems have something like pessimism. It was all because he was a man of high ideals like Guru Gobind Singh and lived according Gurmat. Goya's poetry basically deals with love and reverence for Lord. Goya has classic style of writing like that of Hafiz, Sa'adi and Maulana. Bhai Nandlal, the poet laureate of Dashmeah's court, has deep love and respect for Guru Sahib and the Khalsa. Goya rendered the Gurmat philosophy and love for Gurus in his 'Ganjnameh' and other works.
Goya was so dedicated to Guru Gobind Singh ji as he says:
"Lal sage-gholāme-Gurû Gobind Singh
Dāghdāre-nāme-Gurû Gobind Singh"
Nandlal is the tame dog in the service of Guru Gobind Singh, he has his heart engraved with Guru ji's name.
Gurujii's company gave Bhai ji high-spirit that he rendered throughout his poems. He never uttered a word which tend to be pessimistic in tone.Reader gets rejuvenated after reading his poems. It is rightly said that Goya's poetry is nectar. He himself has said:
"She're-goya zendegi bakhsh ast chon ābe hayāt
Bálkeh az pākīzegi zābe baqā khāhâd gozâsht"
ਤੂੰ ਆਖਨਾ ਈਂ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨ ਲੈਸਾਂ,
ਇਦੇ ਆ ਪੜ੍ਹ ਇੱਕੂੰ ਈਂ ਸ਼ਿਅਰ ਜ਼ਈਫ਼ ਜਿਆ।
توں آکھنا ایں تاں خود نوں شاعر من لیساں
ادے آ پڑھ اکوں ایں شعر ضعیف جیا
وصل حاصل نہ ہوا غم بھی کوئی وا نہ ہوا
بارہا ہم نے کیا یاد خدایا نہ ہوا
بلبل امروز روان شد طرفِ باغِ دگر
نخل و سیراب کوئی حاصلِ صحرا نہ ہوا
ہے دیا دل کو دلاسا ہم نے یوں تو بہت
مگر اس بار ہوا وہ کہ دلاسا نہ ہوا
اس طرح باد کا رکنا دھڑکن روکتا ہے،
اس وجہ سے پھر چڑیوں کا چہکنا نہ ہوا
بے خبر دلبر عیار کو دل جب سے دیا
میں پھر اپنے دل آزار کا گویا نہ ہوا
वस्ल हा़स़िल न हुआ ग़म भी कोई वा न हुआ
बारहा हम ने किया याद ख़ुदाया न हुआ
बुलबुल् इमरोज़ रवाँ शुद तरफ़े-बाग़े-दिगर
नख़्लो-सीराब कोई हा़स़िले-स़हरा न हुआ
है दिया दिल को दिलासा हमने यूँ तो बहुत
मगर इस बार हुआ वो कि दिलासा न हुआ
इस तरह बाद का रुकना धड़कन रोकता है,
इस वजह से फिर चिड़ियों का चहकना न हुआ।
बेख़बर दिलबरे-अय्यार को दिल जब से दिया
मैं फिर अपने दिले-आज़ार का गोया न हुआ।
Bikhabar Khoshdel
